Alles wat er over je onderwerp te schrijven valt is vermoedelijk al eens eerder ergens opgeschreven

Research voor beginners

Alles is al eens gezegd; maar doordat niemand luistert, moet men altijd opnieuw beginnen.

André Gide

Frans schrijver en Nobelprijswinnaar literatuur (1947) 1869-1951

		Alles wat er over je onderwerp te schrijven valt is vermoedelijk al eens eerder ergens opgeschreven ;
		Ga NOOIT iets direct overschrijven. Echt alles, elke zin die in je tekst komt moet origineel zijn. Ook niets door een AI-bot laten schrijven;
		Je eigen gezichtspunt moet in alle denkbare gevallen leidend zijn.

 

Schrijven over kunst: hoe je originele teksten maakt in een wereld waar alles al lijkt gezegd

Wie als kunstenaar wil schrijven over kunst, loopt al snel tegen een ontmoedigende gedachte aan: alles is toch al eens opgeschreven? Of je nu schrijft over schildertechniek, kunstgeschiedenis, materiaalgebruik of artistieke visie — het internet staat er vol mee. Dat maakt beginnen lastig, maar het hoeft geen belemmering te zijn. Origineel schrijven betekent namelijk niet dat je iets volledig nieuws moet uitvinden, maar dat je bestaande kennis herschikt, verbindt en door jouw blik laat filteren.

Sterker nog: juist kunstenaars zijn bij uitstek geschikt om dat te doen.

Origineel schrijven is geen kopiëren, maar hercomponeren

Laten we eerst één ding helder maken: letterlijk overschrijven is geen optie. Dat is plagiaat, en dat schaadt niet alleen je geloofwaardigheid, maar ook je positie als maker. Wat wél mag — en zelfs noodzakelijk is — is het combineren, herstructureren en herformuleren van bestaande informatie.

Vergelijk het met kunst maken. Je schildert ook niet met volledig nieuwe kleuren die nog nooit zijn gebruikt. Je gebruikt bestaande middelen, maar maakt er iets eigens van. Met schrijven werkt dat precies zo.

Stap 1: Doe onderzoek zonder te kopiëren

Begin altijd met onderzoek. Kies een duidelijk onderwerp, bijvoorbeeld: het werken met houtskool, abstract versus figuratief, of hoe je licht suggereert zonder details. Voer dat onderwerp in bij een zoekmachine zoals Google.

Bekijk vervolgens de zoekresultaten zeer kritisch.

Praktische tip:

Richt je op de eerste vijf tot tien organische zoekresultaten (dus geen advertenties). Dit zijn meestal pagina’s die inhoudelijk sterk zijn en door veel mensen gelezen worden. Laat commerciële verkooppagina’s, workshops en advertenties links liggen. Je zoekt geen aanbod, maar informatie, meningen en invalshoeken.

Stap 2: verzamel materiaal, geen zinnen

Kopieer de relevante pagina’s (of grote delen daarvan) naar een document, zoals Word of Google Docs. Dit voelt misschien spannend, maar onthoud: dit document is alleen voor analyse, niet om uit te citeren.

Je doel daarbij is om overzicht te krijgen.

Praktische tip:

Gebruik dit document als een “ruwe databank”. Markeer opvallende begrippen, terugkerende thema’s, tegenstrijdige meningen en interessante voorbeelden — maar schrijf nog niets zelf.

Wat hier gebeurt, is belangrijk: Je ziet hoe verschillend mensen hetzelfde onderwerp benaderen. Dat geeft je automatisch meerdere invalshoeken.

Stap 3: maak structuur vóórdat je schrijft

Een veelgemaakte fout is direct gaan schrijven. Dat leidt vaak tot onsamenhangende teksten of herhaling van bestaande structuren. Beter is eerst ordenen.

Maak een mindmap of een outline van alles wat je interessant vindt. Zet kernbegrippen in het midden en groepeer ze daaromheen. Denk niet in zinnen, maar in ideeën.

Praktische tip:

Gebruik eenvoudige tools zoals XMind, MindMeister of zelfs pen en papier. Het gaat niet om mooi, maar om overzicht.

Je zult merken dat er vanzelf een nieuwe structuur ontstaat die afwijkt van de originele artikelen. En dát is precies wat je wilt.

Stap 4: schrijf vooral vanuit je eigen praktijk

Nu pas begin je met schrijven. Gebruik je outline als leidraad, maar vul die aan met je eigen ervaringen, twijfels en observaties. Dat is waar jouw tekst uniek wordt.

Stel jezelf tijdens het schrijven steeds deze vragen:

• Wat herken ik uit mijn eigen werk?

• Waar ben ik het niet helemaal mee eens?

• Wat zou ik anders uitleggen aan een leerling of collega?

Praktische tip:

Voeg minstens één concreet voorbeeld toe uit je eigen praktijk. Dat kan een mislukking zijn, een ontdekking of een moment van twijfel. Zulke passages kun je nergens anders kopiëren — ze zijn per definitie origineel.

Stap 5: wijk bewust af van bestaande taal

Let niet alleen op wat anderen schrijven, maar ook op hoe ze schrijven. Welke termen gebruiken ze? Welke volgorde hanteren ze? Welke aannames maken ze?

Doe vervolgens bewust iets anders.

Gebruik je eigen woordkeuze, verander de volgorde van redeneringen en leg accenten op andere plekken. Hoe verder je afwijkt van de bestaande teksten, hoe sterker je artikel wordt.

Praktische tip:

Als je merkt dat een zin verdacht veel lijkt op iets wat je gelezen hebt: herschrijf hem opnieuw, zonder naar de bron te kijken. Sluit desnoods dat document even.

Schrijven als artistiek proces

Schrijven over kunst is geen bijzaak, maar een verlengstuk van je kunstenaarschap. Je onderzoekt, selecteert, structureert en geeft vorm. Net als je dat doet in je beeldende werk. Door deze werkwijze consequent toe te blijven passen, bouw je niet alleen een grote collectie originele artikelen op, maar ook een herkenbare stem.

En die stem is uiteindelijk belangrijker dan het onderwerp zelf.

Alles is misschien al eens gezegd, maar nog nooit door jou.

---